Jun 11, 2007

چشم بندی تجاری به سبک هلندی


یک هیئت تجاری هلندی اوایل تیرماه سالجاری به ایران می رود. مرکز گسترش بازرگانی هلند NCH که بانی این سفر است در فراخوان خود زمینه هایی چون نفت و گاز، پتروشیمی، کشاورزی و اسکله سازی را مورد تأکید قرارداده است. (متن فراخوان به هلندی: اینجا)


Michel Raas رئیس انجمن بازرگانی هلند و ایران NIBA، رهبری گروه را برعهده دارد. میشل راس مدیر شرکت لوله ی MAN Ferrostaal Piping Supply نیز هست و شرکت او در پروژه های مختلفی در ایران ذینفع بوده است.


از دید مرکز گسترش بازرگانی هلند، خلأ تجاری ایجاد شده در ایران بدنبالِ مصوباتِ اخیر شورای امنیت، فرصت مناسبی در اختیار تاجران هلندی می گذارد تا در این بازار رو به رشد و کم رقیب جایی برای خود باز کنند.


در دیدگاه هایی که پیرامون این سفر منتشر شد، توجه بیشتر به بازار ایران و ارائه ی محصولات و خدمات فنی معطوف است تا سرمایه گذاریِ درازمدت برای راه اندازی بخشهای تولیدی. حال آنکه می دانیم نیاز اصلی اقتصاد ایران جذب سرمایه در بخش تولید و ایجاد شغل است و نه افتتاح نمایندگی هایی در شمال تهران و استخدام چند منشی و مدیر فروش برای عرضه ی واردات.


تحریمها

در سایه ی تحریمهای اقتصادی شورای امنیت در خصوص ایران، بحثی پیرامونِ سفر این هیئت تجاری میان دو نماینده ی راستگرای مجلس و وزارت اقتصاد هلند درگرفت. اما پیش از آنکه درخواست منع این سفر در مجلس به شور گذاشته شود، معاون بازرگانی وزارت اقتصاد هلند (Frank Heemskerk از حزب سوسیال دموکرات) با حذف یارانه ی تخصیص یافته برای این سفر تجاری تلاش کرد معترضین را آرام کند. (خبر به هلندی: اینجا)


مدافعان تجارت با ایران نیز اعلام کردند که این سفر در چارچوب سیاست اتحادیه ی اروپا در قبال ایران انجام می شود و مغایرتی با تحریمهای شورای امنیت یا آمریکا ندارد. چون تاجران زیر خط قرمز تحریمهای آمریکایی (20 میلیون دلار) و در حیطه های مجاز فعالیت می کنند. برخی از شرکتهای هلندی نیز با انتقال بیمه های اعتباری خود به دیگر کشورها، از عواقب احتمالیِ تجارت با ایران پیشگیری می کنند.


چشم بندی تجاری

نکته ی جالب در این هیاهوی بیهوده و گمراه کننده این است که هیچکس اشاره ای به قرارداد کلانِ کمپانی هلندی شِل با ایران نکرد و نمی کند. این قراردادِ گازی که ارزش آن بیش از چهار میلیارد دلار ( و به روایت گاردین 10 میلیارد دلار) است در بهمن ماه 85 به امضا رسید و با شکستن خط قرمز آمریکایی ها، مشاجره ای نیز میان هلند و آمریکا به پا کرد. (خبر به فارسی: اینجا و اینجا)

شرکت شل (که در آمریکا بخصوص در بخش توزیع بسیار فعال است)، پیشتر با اعلام اینکه قرارداد با ایران هنوز نهایی نشده، جو رسانه ای علیه خود را آرام کرد تا در سکوت اهداف خود را پی گیرد. خبرهای پشت پرده نیز به گوش مردم نرسید.


هدف از مقایسه ی بالا اشاره به برخورد دوگانه و ریاکارانه ی دولتمردانِ هلند و جایگاه استراتژیکِ شرکت نفتی-گازیِ شل در اقتصاد و سیاستِ این کشور است.

هم از این روست که یارانه ی سفر تجاریِ چند شرکت خصوصی به ایران حذف می شود (و به قصد ظاهر سازی به آنها توصیه می شود به ایران نروند)، اما همزمان گسترش فعالیتهای کلانِ شرکت سلطنتی شل در ایران بی هیچ انتقادی ادامه می یابد و از هر جهت و با تمام توان پشتیبانی نیز می شود (حتا به قیمتِ مجادله با آمریکا که هم پیمان و شریک عمده ی هلند است).


کسانی که با تردستی ملت خود را اینطور گمراه می کنند، بی شک با ایرانی ها نیز رو راست نخواهند بود.

از این که بگذریم، نگاهی به زیانهای ناشی از روش بیع متقابل یا Buy-back روشن می سازد که چرا نباید از عقد اینگونه قراردادها با شرکتهایی چون شل خوشحال بود: اینجا


افزونه: مجلس هلند در جلسه ی پنجشنبه 14 ژوئن به این موضوع پرداخت و بیشتر احزاب با سفر این هیئت تجاری مخالفت کردند اما این بار هم درباره ی فعالیت های کلانِ شرکتهای بزرگی چون شل در ایران سخنی به میان نیامد. (فشرده ی این بحث در وبگاه مجلس هلند: اینجا) جلسه نهایی در این باره در 19 ژوئن برگزار می شود.


نوشته های مرتبط:

شرکت شل حقوق بومیان را پایمال می کند

نقش هلند در جنایات شیمیایی صدام

No comments: