Oct 2, 2010

پایان یک جنبش

دیروز در آمستردام طی درگیریهای پلیس ضدشورش با خانه نزولها چندنفر از طرفین مجروح و عده ای هم دستگیر شدند.


واژه شناسی

خانه نزول [ ن َ / ن ِ ن ُ ] (اِسم مرکب ) فرودآمدن در خانه ها بدون اجازت مالک از راه غصب (فرهنگ دهخدا). در انگلیسی واژه ی Sqaut در حیطه ی حقوقی به معنای بی اجازه در ملکی ساکن شدن است و Squatter هم نعت فاعلی آن است.

همین واژه در هلندی به ترتیب kraken و kraker است، که معانی دیگری مثل شکستن، ترکاندن و ترقه هم می دهد، اما مراد ما اینجا از کراکر همان خانه نزول است که قفل خانه می شکند و در آن ساکن میشود.


تاریخچه

از دهه ی هفتاد و هشتاد میلادی در هلند جنبش کراکرها یا خانه نزولها شکل گرفت و تا دهه ی نود که من به هلند آمدم بسیار فعال بود. افرادی با گرایشهای گوناگون مانند پانکها، آنارشیستها و چپها را میشد در بین آنها دید. اما وجه مشترک همه ی آنها این بود که با نظام ناعادلانه سر سازگاری نداشتند و معمولن جوانانی کم درآمد و بی خانمان بودند که حق خود می دانستند ساختمانهای خالی مانده ی ملاکین، شرکتها و دولت را نشان کنند، قفلهایش را بشکنند و گروهی در آنجا ساکن شوند. با این قصد که در مقابل اخراج و تخلیه مقاومت کنند، و می کردند، اغلب با کمک دیگر یارانِ جنبش خانه نزولها. از طرفی رخنه های قانونی در نظام تملک و اجاره در هلند نیز به آنها فرصت می داد تا مدتها در عمارت اشغالی جا خوش کنند و پروسه ی حقوقی را کش دهند بی آنکه پلیس بتواند کار چندانی از پیش ببرد.


بعدها به مرور بنگاهها و مؤسساتی شکل گرفتند که از طرف مالکان، بخشهایی از ساختمانهای خالی مانده را بطور موقت به کسانی اجاره میدادند که ظن خانه نزول بودن به آنها نمیرفت. این بنگاهها در ازای دریافتِ اجاره بهای کمتر از معمول، قراردادی مشروط را به مستاجران تحمیل میکردند تا نتوانند مدعی شوند. بعلاوه از آنها بعنوان نگهبانی برای پیشگیری از حمله ی سرزده ی کراکرها استفاده میکردند. و مهمتر اینکه در صورت ورود و استقرار خانه نزولها، ملاکین میتوانستند به دادگاه ثابت کنند که ملکِ مورد تعرض خالی از سکنه نبوده و مستاجر داشته است. با همه ی این ترفندها هراسِ ملاکان از کراکرها کاملن از بین نرفته است. هرچند تعداد آنها به مرور کمتر شده، از جمله در شهری چون آمستردام که خانه نزولهای اروپایی جایگزین افراد هلندی شده اند و به طبع همدلی جامعه و سیستم حقوقی را با خود ندارند.


سرانجام

تا اینکه دیروز قانون جدیدی به اجرا گذاشته شد که خانه نزولی را مشخصن ممنوع می کند و دست پلیس را برای تخلیه ی خشونت آمیز و فوری باز می گذارد. این بود که صدها کراکر آمستردامی دیروز تظاهراتی به راه انداختند و گفتند «قانون شما قانون ما نیست». و برای اینکه ضرب شصتی هم نشان داده باشند فالمجلس آپارتمانی خالی را در مرکز آمستردام اشغال یا بر آن نزول کردند. اما پلیس ضدشورش که از قبل به حالت آماده باش در شهر مستقر بود به آنها حمله کرد و با زخمی کردن و دستگیری یازده نفر آنها فعلن به اعتراضات خاتمه داده است.

No comments: